حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
64
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
هبل از همه بزرگتر بود و در داخل كعبه جاى داشت اين بت را از عقيق به شكل انسان ساخته بودند . شماره بتان خيلى زياد بود چنان كه گفتهاند مسلمانان پس از فتح مكه سيصد و شصت بت از مسجد الحرام بيرون آوردند . عربها گذشته از پرستش بتان براى انجام كارهاى خود با آن مشورت ميكردند و بوسيله تير در پيشگاه هبل يا بتان ديگر قرعه مىزدند و بوسيلهء آن از نظر خدايان مطلع ميشدند . مسيحيگرى دين مسيح نيز در بعضى نقاط عربستان پيروانى داشت از جمله در ناحيه شمال ميان قبايل تغلب و غسان و قضاعه و در ناحيه جنوب در ميان مردم يمن رواج داشت ، مسيحيت در قرن چهارم ميلادى در نتيجه دعوت و كوشش پيشوايان دين مسيح در عربستان نفوذ كرد ولى بايد گفت كه در آن سرزمين پيشرفت چندانى نكرد ، شايد اگر دولت روم ميخواست دين مسيح را در عربستان رواج دهد كار دگرگون ميشد . در هر حال عربها اگر چه بدين مسيح اقبال چندانى نكردند ولى روابط بسيارى كه مردم عربستان با روم شرقى داشتند آنها را تا حدى زير نفوذ مسيحيت قرار داد . دين مسيح از طرف جنوب عربستان از راه حبشه و از طرف شمال از راه سوريه و شبه جزيره سينا بعربستان نفوذ كرد . يهوديگرى شمار يهوديان در عربستان زياد بود ولى همگيشان به زبان عربى سخن ميكردند و نام عربى داشتند . مورخان درباره ريشه آنها اختلاف دارند به گفته بعضىها يهودان عربستان از مردمى بودند كه بدين موسى گرويدند و در رديف يهودان درآمدند بگفته بعضى ديگر آنها از نژاد يهود بودند و از بيرون عربستان بدان سرزمين مهاجرت كردند ، بهر صورت اين نكته محقق است كه دين يهود از بيرون به عربستان نفوذ كرده است . بگفته نلدكه يهودان عربستان از مردم عرب بودند كه بدين موسى گرويدند از اينرو